Interview met Özlem Koc, medewerker Ondersteuning en Onderzoek Team (OOT) bij Veilig Thuis Zeeland

Veilig Thuis Zeeland is het advies- en meldpunt voor huiselijk geweld en kindermishandeling en valt onder GGD Zeeland. Özlem werkt hier sinds negen maanden in het Onderzoeksteam. “Ik heb Social Work gestudeerd en daarna vooral ervaring opgedaan binnen het strafrechtelijke kader,” vertelt ze. “Bij een eerdere werkgever deed ik al onderzoekswerk, en vanuit die interesse ben ik bij Veilig Thuis Zeeland terechtgekomen. Het is ontzettend belangrijk werk en dat is ook de grootste reden waarom ik hier wilde werken. Wat mij het meest aanspreekt, is het onderzoeken van meldingen en situaties, het snel kunnen schakelen en het hebben van kortdurende contacten met gezinnen. Hulp inzetten en daarna weer doorgaan naar de volgende casus: dat past bij mij als persoon.” 

Zorgmeldingen komen binnen bij het Advies- en Meldpunt (AMT) van Veilig Thuis Zeeland, waar eerst een inschatting wordt gemaakt van de veiligheid en prioriteit. Daarna wordt de melding doorgestuurd naar het Onderzoeksteam. “Wij doen onderzoek naar de zorgmeldingen die binnenkomen,” vertelt Özlem. “Die kunnen vanuit allerlei hoeken komen: van de mensen zelf, maar ook van buren, scholen of de politie. Iedereen kan een melding maken. De situaties zijn heel verschillend: van een school die zich zorgen maakt over een kind dat dagelijks geen ontbijt of lunch meeneemt, tot meldingen over mishandeling van kinderen of ouderen. We werken met pasgeboren baby’s tot aan ouderen met uiteenlopende problematiek. Dat maakt het werk heel breed.” 

Na ontvangst van een melding start het onderzoeksteam met het in kaart brengen van de situatie. “We gaan eerst met de betrokkenen in gesprek om de melding te bespreken en hun kant van het verhaal te horen. Ook spreken we met de professionals eromheen om een zo volledig mogelijk beeld te krijgen,” legt Özlem uit. “Op basis van alle informatie bepalen we wat er nodig is voor het gezin en welke hulp het beste past. We maken zelf een inschatting, maar kijken ook samen met het gezin naar hun behoeften. Soms neemt de gemeente het daarna over, wordt een casusregisseur ingezet of volgt een andere vorm van hulp. Ons advies is daarin een belangrijk onderdeel.” 

Het onderzoeksteam biedt zelf geen hulpverlening, maar schakelt de juiste hulpverleners in. Wel kunnen ze betrokken blijven bij een casus. “We geven de hulp dan uit handen, maar blijven in sommige casussen ook nog monitoren,” vertelt Özlem. “Na drie maanden en na een jaar kijken we opnieuw hoe het gaat en of er aan de veiligheidsvoorwaarden is voldaan die we hebben opgesteld. Ook checken we bij de hulpverlening of zij nog signalen zien. Op basis daarvan besluiten we of onze betrokkenheid nog nodig is of dat we de casus kunnen afsluiten.” 

Veilig Thuis is er om echt verschil te maken in gezinssituaties. Soms zijn een paar gesprekken al genoeg, in andere gevallen is extra hulp nodig. Elke situatie vraagt om maatwerk. “We werken met gezinnen uit verschillende culturen, met uiteenlopende normen en waarden. Daarom is het belangrijk om te begrijpen vanuit welk perspectief een gezin handelt,” vertelt Özlem. “We kijken wat het gezin zelf kan en waar extra hulp of inzicht nodig is. Soms helpt een klein advies al om iets te veranderen. Andere gezinnen hebben meer ondersteuning nodig, terwijl er ook gezinnen zijn die het na ons onderzoek zelf weer kunnen oppakken. Wat ik belangrijk vind, is dat we echt iets kunnen betekenen. Er zijn zoveel gezinnen die baat hebben bij wat wij doen. Ik ben al trots op mijn werk wanneer er iets verbetert binnen een gezin, of wanneer iemand zich écht gehoord en gezien voelt,” zegt Özlem. “Het geeft rust als ik weet dat het thuis weer veilig is voor iedereen. En het ultieme doel? Dat er op een dag geen onveilige gezinssituaties meer zijn.” 

Binnen kaders krijgen medewerkers veel ruimte om hun werk op hun eigen manier uit te voeren. Dat merkt ook Özlem. “Vanaf dag één had ik het gevoel dat ik hier mezelf mag zijn,” vertelt ze. “Ik kan op mijn eigen manier werken en krijg volop mogelijkheden om mezelf te ontwikkelen. Die vrijheid en zelfstandigheid vind ik heel fijn. We plannen onze afspraken grotendeels zelf en werken in overleg thuis of op kantoor.” 

Toch brengt het werk ook onvoorspelbaarheid met zich mee. “We hebben bureaudiensten, waarbij je de hele dag bereikbaar bent voor acute situaties waarin direct gehandeld moet worden,” legt ze uit. “Daarnaast kan er tijdens je reguliere werkweek iets gebeuren binnen een lopende casus. Dat weet je nooit van tevoren. Daarom is het belangrijk om flexibel te zijn en snel te kunnen schakelen wanneer dat nodig is.” 

Bij Veilig Thuis staat ontwikkeling hoog op de agenda. “We krijgen regelmatig trainingen, waaronder verplichte landelijke modules over onderwerpen die we in ons werk tegenkomen,” vertelt Özlem. “Daarnaast kun je jezelf ook inschrijven voor trainingen die je zelf interessant vindt of waarin je je verder wilt verdiepen. Het is fijn dat er zoveel ruimte is om te blijven leren en jezelf te ontwikkelen.” 

Niet iedereen weet precies wat Veilig Thuis doet en daardoor kan het voor melders een grote stap zijn om contact op te nemen. “Sommige mensen durven niet altijd te melden,” vertelt Özlem. “Bijvoorbeeld omdat ze een band hebben opgebouwd met een leerling of een ouder die iets in vertrouwen vertelt. Dat maakt het spannend om actie te ondernemen.” 

Ook is het in contact komen met cliënten niet altijd eenvoudig. “Niet iedereen zit te wachten op een bezoek van Veilig Thuis, omdat er soms een negatief beeld bestaat,” legt ze uit. “Mensen denken al snel dat we hun kinderen komen weghalen, maar dat is absoluut niet wat we doen. Het is juist belangrijk om met inlevingsvermogen het gesprek aan te gaan, goed uit te leggen waarom we er zijn en welke hulp we kunnen bieden.” 

Vertrouwen in Veilig Thuis is daarom essentieel. Dat vertrouwen bouwt de organisatie op door actief te werken aan bewustwording. “Binnen Veilig Thuis hebben we trainers die voorlichting geven op scholen en bij zorgprofessionals,” legt Özlem uit. “Zij vertellen wat wij doen, wanneer je een melding kunt doen en hoe dat precies werkt. Dat stukje bewustwording is ontzettend belangrijk, zodat zorgen op tijd worden gedeeld en we snel kunnen helpen als dat nodig is.” 

Actuele thema’s spelen ook een rol in het werk van Veilig Thuis. Zo is er bijvoorbeeld extra aandacht voor onderwerpen als femicide. “Daar zijn we natuurlijk altijd alert op,” vertelt Özlem. “We proberen bij elke melding vroegtijdig signalen te herkennen. Maar als thema’s veel voorbij komen in de media, wordt er nog bewuster op ingezoomd. Er is meer bijscholing over dit onderwerp, en als je daar behoefte aan hebt kun je altijd sparren met een gedragsdeskundige of collega’s die er meer ervaring mee hebben. Zo blijven we samen leren en alert op de signalen die ertoe doen.” 

Het werk kan soms emotioneel zwaar zijn. Daarom is het belangrijk om te blijven praten en goed voor jezelf te zorgen. “We blijven mensen en we werken met mensen in best complexe situaties,” vertelt Özlem. “Ik denk niet dat je alles wat je meemaakt volledig kunt afsluiten. Daarom is het belangrijk om goed voor jezelf te zorgen. Voor mij is sporten echt een uitlaatklep. En ook praten met collega’s na een moeilijk gesprek helpt enorm. Niet opkroppen, maar elkaar opzoeken en durven zeggen dat iets je raakt. Dat is zó belangrijk.” 

Die openheid is ook terug te zien in de cultuur bij Veilig Thuis Zeeland. “We werken met verschillende collega’s, van onderzoekers tot gedragsdeskundigen, en het voelt echt als één team,” zegt Özlem. “Iedereen is toegankelijk en de lijntjes zijn kort. Niet alleen binnen Veilig Thuis Zeeland, maar ook binnen GGD Zeeland waar wij onder vallen. Daardoor weet je elkaar snel te vinden. Ik werk hier nog niet zo lang, maar het voelt alsof ik al jaren onderdeel ben van het team. Dat zegt genoeg over de sfeer.” 

Om te kunnen werken bij Veilig Thuis Zeeland, zijn een aantal eigenschappen onmisbaar, vertelt Özlem. “Je moet stevig in je schoenen staan en snel kunnen schakelen, want je krijgt te maken met complexe situaties en soms crisissen waarin je direct keuzes moet maken. Daarnaast werk je met veel verschillende professionals, dus goede samenwerking en communicatie zijn essentieel. Met cliënten hebben we meestal kortdurend contact, maar dat betekent niet dat zij er altijd meteen klaar voor zijn. Soms heeft het tijd nodig om vertrouwen op te bouwen. Daarom is het belangrijk om je goed te kunnen inleven en aan te passen aan de situatie en het tempo van de mensen met wie je werkt. En een beetje humor helpt ook. Dat maakt het werk lichter en houdbaar op de lange termijn.”, sluit Özlem af.