Voorwoord
Het jaar 2008 was voor de GGD een roerig jaar. Eind april heeft de directeur Victor Slenter na ruim 19 jaar afscheid genomen van de GGD Zeeland. Tijdens het symposium ‘Ketensamenwerking, méér dan samenwerken’ is hier uitgebreid bij stilgestaan. In augustus is afscheid genomen van Tanja Snijders, manager Jeugdgezondheidszorg 4-19. Haar functie is opgevuld door Trees Fockenier, op dat moment manager Jeugdgezondheidszorg 0-4 (Zeeuws-Vlaanderen). In de zomer werd duidelijk dat de organisatie te kampen had met een fors begrotingstekort, door allerlei oorzaken ontstaan. Dat betekende per direct een vacaturestop en naar besparingen in de organisatie zoeken.
Preventietaken
Op het terrein van preventie is er veel gebeurd het afgelopen jaar. In dit jaaroverzicht kunt u daar alles over lezen. Maar voor enkele bijzondere zaken in 2008 vraag ik vooral uw aandacht.
Voor het hele werkgebied van de GGD (de gehele provincie) en voor alle gemeenten afzonderlijk is voor het eerst systematisch de gezondheidssituatie van de bevolking in beeld gebracht en weergegeven in de regionale Volksgezondheid Toekomst Verkenning (rVTV). Verwerven van dit inzicht is een van de belangrijkste wettelijke taken van de GGD. Samenwerking met het RIVM, Scoop en de provincie Zeeland heeft dit op een bijzondere wijze mogelijk gemaakt.
Een andere verrassende en vooral stimulerende gebeurtenis was dat de jeugdgezondheidszorg (GGD, Allévo en Zorgstroom) de landelijke innovatieprijs won voor het 18-maands huisbezoek, een nieuwe methodiek om risicokinderen en risicogezinnen op te sporen en zo tijdig escaleren te kunnen voorkomen. Ook hebben we bijzondere aandacht gevraagd voor de luchtkwaliteit in scholen. Dit heeft inmiddels landelijke aandacht.
Het jaar 2008 was het laatste jaar waarin de GGD uitvoerende taken verrichtte ten behoeve van het bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker. Dit is overgedragen aan de Stichting Bevolkingsonderzoek Baarmoederhalskanker Zuidwest-Nederland.
Nieuwe beleidsvisie
In 2008 is hard gewerkt aan een nieuw beleidsplan. Deze keer is gekozen voor een visiebenadering. Dit heeft onder meer te maken met wijziging van de Wet Collectieve Preventie in Wet Publieke Gezondheid, maar vooral omdat we de GGD meer dan voorheen willen positioneren als gemeentelijke gezondheidsdienst van de dertien Zeeuwse gemeenten. We hebben drie kerntaken onderscheiden: de surveillancetaak op het gebied van epidemiologie, infectieziekten, jeugdgezondheidszorg en het algemeen inzicht in de gezondheidssituatie van de bevolking. Tweede kerntaak is de beleidsadviserende taak van de GGD als inhoudelijk-professionele partner van de gemeentelijke politiek-bestuurlijke ambtenaren. We hebben daarbij sterk ingezet op de samenwerking met zowel ambtenaren als met bestuurders. De derde kerntaak is de vangnettaak van de GGD; met name gaat het dan om mensen die niet de reguliere zorg krijgen of zich daaraan onttrekken.
HKZ-certificering
Belangrijk voor de organisatie, maar vooral ook voor onze klanten is dat de GGD Zeeland per 1 december 2008 op alle onderdelen HKZ gecertificeerd is. HKZ staat voor Harmonisatiemodel Kwaliteit in de Zorg. De GGD past dit systeem toe binnen de principes van het INK model (Instituut Nederlandse Kwaliteit). Mijn voorganger heeft hier met grote inzet van de medewerkers stevig aan getrokken, met dit resultaat. Als vierde GGD in Nederland lukte het dit resultaat te bereiken. Daarmee voldoen we zowel aan een maatschappelijke norm als aan de door de Inspectie Gezondheidszorg gewenste norm. Nu wordt de aandacht gefocust op behoud van deze norm; dit houdt in dat jaarlijks een onafhankelijk bureau een kwaliteitsaudit verricht. Voor een professionele organisatie een must, maar in dit geval ook een (nieuwe) mijlpaal.
Organisatie
Naast continue aandacht voor kwaliteit is er de afgelopen periode veel aandacht voor de organisatie. Na jaren van voorbereiding is de daadwerkelijke integratie van de zorg voor de 0-19 jarigen in 2008 volle gang gezet. In eerste instantie door de medewerkers jeugdgezondheidszorg van ZorgSaam in Zeeuws-Vlaanderen bij de GGD (formeel: de Stichting GGD Jeugdgezondheidszorg) onder te brengen. Met ingang van 2010 zal dit ook het geval zijn voor de medewerkers van Allévo en Zorgstroom, waarmee een belangrijke stap in de continuïteit van de jeugdgezondheidszorg wordt gezet. Belangrijk aandachtspunt daarbij wordt de aansturing van een dergelijk grote afdeling binnen de GGD; dit wordt in 2009 opgepakt.
Binnen de JGZ van de GGD vertrok de manager Jeugdgezondheidszorg 4-19 om directeur van een zorginstelling te worden; om de vrijheid te hebben de organisatie straks aan te passen aan de nieuwe situatie, heeft de manager 0-4 deze taak tijdelijk erbij genomen.
In een voorwoord als dit kan uiteraard niet alles aan de orde komen. Met het bovenstaande wil ik aangeven dat de inhoud van ons werk in de preventieve hoek van de gezondheidszorg voorop staat, maar tevens dat verantwoording over maatschappelijk besteed geld minstens zo belangrijk is. Maar ook dat we een organisatie zijn, die kwalitatief, met goed opgeleide mensen, haar taak aankan.
Frits Hendriks, directeur a.i.
