Ouderenmonitor Zeeland 2007
Samenvatting
Eind 2007 is door de GGD Zeeland een onderzoek uitgevoerd onder zelfstandig wonende 65-plussers in Zeeland. Ruim 6600 ouderen hebben aan de enquête meegewerkt. Het onderzoek is uitgevoerd in opdracht van alle dertien Zeeuwse gemeenten. Het doel van het onderzoek is inzicht te verkrijgen in de gezondheid en het welzijn van ouderen in Zeeland. Naast onderwerpen als lichamelijke en geestelijke gezondheid komen in het onderzoek ook eenzaamheid, leefstijl, mantelzorg, veiligheid en gebruik van en behoefte aan welzijnsvoorzieningen aan bod.
De resultaten van de Ouderenmonitor Zeeland 2007 ondersteunen gemeenten bij het ontwikkelen en uitvoeren van het lokaal gezondheidsbeleid, ouderenbeleid en WMO-beleid. Daarnaast zijn de resultaten interessant voor lokale welzijns- en zorginstellingen en ouderenorganisaties.
De resultaten van het onderzoek zijn beschreven in negen infokaarten. Deze zijn hier te downloaden of via www.GGDgezondheidsatlas.nl. Op deze laatste site zijn ook meer cijfers uit de Ouderenmonitor te vinden.
Hieronder staan per thema de belangrijkste resultaten op een rij:
Lichamelijke gezondheid
• In Zeeland heeft 63% van de ouderen minimaal één chronische aandoening
• Meest voorkomende chronische aandoeningen zijn hoge bloeddruk, gewrichtsslijtage van heupen of knieën en diabetes mellitus/suikerziekte
• Van de ouderen in Zeeland heeft 9% in de afgelopen drie maanden één of meerdere keren letsel opgelopen
• De meeste letsels ontstaan in of rondom het eigen huis
• Ouderen die beperkt zijn door hun lichamelijke gezondheid, vrouwen en alleenstaanden vormen een risicogroep voor het oplopen van letsel
• 80% van de ouderen heeft medicijnen op recept gebruikt in de voorgaande twee weken van het onderzoek
Kwaliteit van leven
• Ongeveer drie op de tien ouderen in Zeeland beoordeelt de eigen gezondheid matig tot slecht
• Ouderen met lichamelijke beperkingen vormen een risicogroep als het gaat om matig tot slechte ervaren gezondheid, verlies van kwaliteit van leven en psychische ongezondheid
• De eigen gezondheid wordt vaker als matig of slecht beoordeeld door 75-plussers (39%) en ouderen met alleen AOW (38%)
• 19% van de ouderen voelt zich psychisch ongezond
Leefstijl
• Zeven op de tien (70%) ouderen in Zeeland eet onvoldoende groenten en bijna de helft (45%) eet onvoldoende fruit
• Van de ouderen in Zeeland voldoet 36% niet aan de beweegnorm van minimaal een half uur per dag matig intensief bewegen
• Overgewicht (inclusief ernstig overgewicht) komt bij 58% van de ouderen voor en ernstig overgewicht bij 14%
• Ouderen met ernstig overgewicht hebben vaker chronische aandoeningen
• In Zeeland rookt 12% van de ouderen
• Van de 65-plussers in Zeeland is 8% een zware drinker (voor mannen betekent dit minstens één keer per week minimaal 6 glazen op één dag, en voor vrouwen minstens één keer per week minimaal 4 glazen op één dag)
Eenzaamheid
• In Zeeland is de helft van de ouderen (49%) matig tot zeer ernstig eenzaam. Eén op de tien ouderen is (zeer) ernstig eenzaam
• Eenzaamheid komt meer voor bij 75-plussers, alleenstaanden en ouderen die door hun lichamelijke gezondheid beperkt zijn
• In Zeeland gaat 47% van de ouderen nooit naar groepsbijeenkomsten (lezing, club, vereniging e.d.) en 54% gaat nooit naar de kerk
• Eén op de vijf ouderen verricht vrijwilligerswerk
• De meeste ouderen in Zeeland gaan te voet of met de fiets ergens naar toe of rijden zelf met de auto. Drie op de tien ouderen (30%) is afhankelijk van anderen voor vervoer
• Een kwart van de ouderen gaat wel eens ergens niet naar toe vanwege vervoersproblemen
Wonen en woonomgeving
• 34% van de zelfstandig wonende 65-plussers in Zeeland woont alleen
• Ruim tweederde van de zelfstandig wonende ouderen woont in een eengezinswoning, 15% in een flat en 15% in een ouderenwoning
• 17% van de ouderen zou willen verhuizen, het liefst naar een ouderenwoning
• 56% van de ouderen vindt het gemeenteloket te ver weg
Welzijn en zorg
• In Zeeland maakt 46% van de ouderen gebruik van één of meer welzijnsvoorzieningen. Het gebruik is het grootst voor hulp bij administratieve of financiële activiteiten
• Van de 65-plussers in Zeeland heeft 20% behoefte aan één of meer welzijns-voorzieningen, maar maakt daar nog geen gebruik van. Deze onvervulde behoefte is het grootst voor sport-/ bewegingsactiviteiten en hulp in huis van een vrijwilliger
• Een kwart van de ouderen in Zeeland (26%) ontvangt momenteel professionele zorg, vooral huishoudelijke hulp
Mantelzorg
• In Zeeland heeft 14% van de 65-plussers het afgelopen jaar mantelzorg ontvangen en ontvangt 13% momenteel mantelzorg
• De ontvangen mantelzorg bestaat voornamelijk uit hulp in de huishouding. Mantelzorg wordt voornamelijk verkregen van de kinderen en de partner
• Van alle ouderen in Zeeland heeft 11% in het afgelopen jaar mantelzorg gegeven en geeft 8% momenteel mantelzorg
• Ongeveer de helft van de mantelzorgers van 65 jaar of ouder geeft langer dan drie maanden en meer dan acht uur per week mantelzorg
• De soort mantelzorg die het meest gegeven wordt, is het bieden van gezelschap, troost en afleiding. Mantelzorg wordt door de ouderen vooral gegeven aan de partners
• Bijna één op de vijf mantelzorgers (18%) geeft aan zich tamelijk zwaar belast tot overbelast te voelen
Veiligheid
• 7% van de Zeeuwse ouderen voelt zich overdag wel eens onveilig en 15% ’s avonds of ’s nachts
• Eenzame ouderen voelen zich vaker onveilig dan ouderen die niet eenzaam zijn
• Van de 65-plussers in Zeeland is 3% ooit wel eens slachtoffer geweest van huiselijk geweld en 0,3% is afgelopen jaar slachtoffer geweest
• Slachtoffers van huiselijk geweld zijn vaker psychisch ongezond en voelen zich eenzamer
Kwetsbare ouderen
• Van de ouderen in Zeeland heeft 37% te maken met een hoge draaglast, omdat ze beperkt zijn door de lichamelijke gezondheid en/of niet zelfredzaam zijn (zij hebben hulp nodig bij één of meer algemeen dagelijkse levensverrichtingen of kunnen drie of meer huishoudelijke werkzaamheden niet zelf uitvoeren)
• Een lage draagkracht komt voor bij 46% van de ouderen in Zeeland. Deze ouderen zijn alleenwonend en/of ontvangen alleen AOW als inkomen
• Eén op de vijf ouderen (21%) in Zeeland is kwetsbaar: deze ouderen hebben te maken met zowel een hoge draaglast als een lage draagkracht
• Kwetsbare ouderen maken vaker gebruik van zorg- en welzijnsvoorzieningen dan niet kwetsbare ouderen. Ook de behoefte aan welzijnsvoorzieningen is groter onder kwetsbare ouderen
